Agano Jipya linatofautiana na Agano la Kale kwa njia nyingi sana, nami nina mahubiri kuhusu Agano Jipya lenye utukufu.
Hivi karibuni pia nimerekodi mahubiri kuhusu zaka, kama Biblia inavyoifundisha. Ninaamini katika utoaji wa zaka, na nilisema hivyo mara kadhaa katika mafundisho hayo – lakini ninaeleza zaka kwa mtazamo wa Agano Jipya, baada ya kwanza kuchunguza Agano la Kale. Tafadhali yaangalie. BADO nasikia mahubiri mengi kwa waumini wa Agano Jipya ambayo yanategemeza mafundisho yao yote katika sheria za Agano la Kale kwa Israeli.
Kwa kawaida, katika Agano Jipya, sheria za Mungu za Agano la Kale hazitupiliwi mbali bali hukuzwa. Katika Agano la Kale, ilibidi mtu afanye uzinzi halisi na mke au mume wa mtu mwingine ndipo asemewe kuwa ametenda uzinzi. Katika Agano Jipya, ukimtamania tu mtu mwingine, tayari umetenda uzinzi (Mathayo 5:27-28). Sasa kumchukia mtu kunakuwa sawa na uuaji (Mathayo 5:21-22). Tunaweza kuendelea na mifano mingine mingi.
Kwa upande wa zaka, katika AGANO JIPYA tunaambiwa kuwasaidia maskini kwa matendo ya vitendo, si kwa maneno matupu tu kama, “pata joto, shiba” (Yakobo 2:14-17). Agano la Kale lilizungumza kuhusu “zaka ya mwaka wa tatu” iliyotolewa kwa maskini na wageni. Sasa tunasaidia kila tunapoweza, si tu katika mwaka wa tatu.
Katika Agano la Kale, rasilimali pekee iliyotajwa kwa ajili ya zaka ilikuwa ni mazao ya ardhi—nafaka, matunda, divai na mafuta—pamoja na kila mnyama wa kumi wa makundi ya ng’ombe na kondoo. Huwezi kupata andiko lolote linalowaamuru Waisraeli kutoa zaka ya mapato yao au rasilimali nyinginezo. Hakuna. Nionyeshe kama unaona nimekosea. Katika Agano Jipya, waumini wanaelekezwa kuwahudumia mahitaji ya watumishi wa Mungu wanaoeneza injili ya kweli na kuwalishe kiroho kwa Neno la Mungu (1 Wakorintho 9:4-13; Wafilipi 4:15-19).
Lakini katika Agano la Kale, zaka zote zilikwenda kwa Walawi pekee, si kwa kanisa au wahudumu wa kanisa (Waebrania 7:5). Hao Walawi (wa kabila la Lawi) kisha walitoa zaka ya zaka waliyopokea kwa makuhani. Haya yote yako katika mahubiri niliyoyatoa hivi karibuni. Wala hatuwezi kusoma popote kwamba Yesu alipokea zaka; bali alitegemezwa na wafuasi waliokuwa na moyo wa kumtakia mema (Luka 8:1-3). Lakini sasa hatuna Walawi wanaohudumu, wala makuhani, wala hekalu la Mungu la kimwili. Tunayo makanisa na wahudumu wanaohitaji msaada fulani, kwa muda na kazi wanazoweka katika kuhubiri injili na Neno la Mungu.
Kwa hiyo Paulo anaeleza kwamba sasa Mungu anachunguza mioyo yetu aone tutatoa nini, kutokana na kile SISI tunaamua kutoa kwa hiari kutoka moyoni, badala ya kile Mungu alichotuamuru kutoa. Hii ina maana kwamba imekuzwa—haijashushwa. Wengi wetu bila shaka tungesema kwamba Maandiko yanaonyesha asilimia 10—maana halisi ya zaka—huenda iwe angalau kiwango cha chini kabisa. Sasa ikuzeni sheria ya Mungu. Lakini katika Agano Jipya, haitwi tena “zaka.” Nionyeshe kama unafikiri inaitwa hivyo.
Yesu alizungumzia kuhusu zaka SIO kama mojawapo ya misingi mikuu ya sheria, bali jambo ambalo tunapaswa kufanya; na kumbuka alikuwa bado akizungumza kwa mtazamo wa Agano la Kale kwa kuwa hakuwa bado amekufa na kufufuka. Yeye mwenyewe alikuwa bado akitimiza Sheria. Na tena, mfano wake wa zaka ulikuwa juu ya mazao ya ardhi—mnanaa, bizari na jira—si juu ya mshahara au ujira (Mathayo 23:23).
Natumaini mtasikiliza mahubiri yote mawili kabla ya kufikia hitimisho lolote. Baada ya Mathayo 23:23, neno “kutoa zaka” au “zaka” halijatajwa hata MARA MOJA katika Agano Jipya lote, isipokuwa katika Waebrania 7 linapozungumzia zaka ya hiari ya Ibrahimu ya nyara za vita (Mwanzo 14) kwa Melkizedeki (Waebrania 7:4), ambapo mwandishi alikuwa akisisitiza kwamba ingawa Yeshua (Yesu) hakuwa wa kabila la Lawi, sasa yeye ni Kuhani wetu Mkuu, kwa utaratibu (aina, cheo) wa Melkizedeki.
SHERIA ya zaka haikuwekwa wazi kama SHERIA mpaka wakati wa Musa. Kwa sababu tu Ibrahimu alitoa zaka ya nyara za vita haithibitishi kwamba tayari ilikuwa sheria. Huenda ilikuwa ya hiari, kwa kuwa sheria za Mungu kuhusu jinsi ya kushughulikia nyara za vita (tazama Hesabu 31) hazitaji hata kutoa zaka. Zataja kutoa 1 kati ya 500 ya wasichana mabikira waliotekwa na wanyama kwa makuhani, na 1 kati ya 50 kwa Walawi—lakini hiyo sio zaka. Zaka maana yake ni 1 juu ya 10.
Pia, hakuna hata andiko moja katika Biblia yote linalowaamuru Mataifa wanaoishi nje ya Israeli kutoa zaka, kwa kutumia neno hilo — “zaka.” Hakuna hata moja. Wale waliokuwa wanaishi Israeli walifungwa na sheria ile ile ambayo Waisraeli waliifuata; sheria moja kwa wote. Leo sisi ni Israeli wa Mungu (Wagalatia 6:16) na sote tunafuata yale tunayoelekezwa kufanya katika Agano Jipya, hivyo najua mtakuwa na mengi ya kutafakari katika yale mahubiri mawili niliyorekodi kuhusu kutoa zaka.
Lakini—sasa wale walio na imani katika Kristo wanahesabiwa kuwa wana wa Ibrahimu na warithi wa ahadi alizopewa yeye (Wagalatia 3:7-9, 29), na sisi sote sasa ni “Israeli wa Mungu” wa Agano Jipya, na “Wayahudi kiroho” (Wagalatia 6:16; Warumi 2:28-29).
Kwa hiyo Paulo alifundisha utoaji wa hiari kwa huduma, sio kutoa zaka, katika 1 Wakorintho 9:4-13 na 2 Wakorintho 9:6-14. Huo ungekuwa ndio wakati wake bora kabisa wa kuzungumzia zaka kwa Wakorintho wa Mataifa—lakini hakufanya hivyo; hataji neno hilo kamwe. Kwangu mimi, hili linaikuza kutolewa kwa zaka. Sikilizeni mahubiri hayo mawili ili kupata ufafanuzi kamili na wa kina kuhusu mada hii muhimu.
Na ndiyo, bado ninatoa zaka na kushiriki. Na asanteni kwa kusaidia pale ambapo watumishi wa Mungu wanatumia muda mwingi kushiriki nanyi ukweli wa Neno la Mungu.